محمد رضا واليزاده معجزى
63
تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )
فصل يكم [ حكومت بهرام ميرزا در لرستان و كرمانشاه و خوزستان ] ( از 1250 تا 1267 ) در سلطنت قاجاريه تا هنگامى كه پسران و نوههاى فتحعلى شاه به سن رشد نرسيده بودند ، به حكم اجبار حكام ولايات از بين رجال كشور انتخاب مىشدند و به قرارى كه فرهاد ميرزا در زنبيل نوشته در شش سال اول پادشاهى فتحعلى شاه غالبا يك نفر از اهل هر محلى به حكومت آن محل برگزيده مىشد ولى بعد از اينكه پسران متعدد فتحعلى شاه و نوادگان او به سن رشد رسيدند ، حكام بيشتر ولايات معزول و يا به كار ديگر گمارده شدند و بهجاى آنان شاهزادگان تعيين گرديدند . منجمله ولايات غربى ايران ( كرمانشاه ، لرستان ، خوزستان ) كه از نظر مرزى بودن و نفوذ ايلات و عشاير واجد اهميت خاص بودند . از سال 1221 به بعد در حوزه و قلمرو فرمانفرمايى شاهزاده محمد على ميرزا دولتشاه ، بزرگترين پسر فتحعلى شاه ، قرار گرفت و الحق اين شاهزاده لايق و شجاع و دانشدوست با نفوذ و قدرت خود بر اهميت اين مناطق افزود و منتهاى سعى و كوشش را جهت آبادانى و امنيت اين مناطق مبذول داشت . بعد از او پسر مهترش محمد حسين ميرزا حشمت الدوله نيز تا آنجا كه در حيّز قدرت داشت جهت امنيت و آبادانى اين مناطق كوشش لازم را به كار مىبرد . تا سال 1250 كه فتحعلى شاه در اصفهان فوت كرد ، نوهاش محمد حسين ميرزا حشمت الدوله ، بعد از فوت پدرش دولتشاه ( 1237 ) ، متناوبا در دو نوبت در كرمانشاه و لرستان و خوزستان حكومت داشت . نظر بر اينكه به قول بعضى مورخين در اين نواحى لواى استقلال